Opleidingsdagen bijhouden, per werknemer en per paritair comité

Hoeveel dagen je moet voorzien, hangt af van hoeveel werknemers je tewerkstelt, uitgedrukt in voltijdse equivalenten en niet in koppen. Het individueel opleidingsrecht staat in hoofdstuk 12 van de wet van 3 oktober 2022 houdende diverse arbeidsbepalingen.

• 20 werknemers of meer: 5 opleidingsdagen per jaar voor een voltijdse werknemer.
• 10 tot minder dan 20 werknemers: minstens 1 dag per jaar, en je legt elk jaar vóór 30 september vast op hoeveel dagen je werknemers dat jaar recht hebben. Een cao of koninklijk besluit kan dat aantal alleen verhogen.
• Minder dan 10 werknemers: je valt buiten de wet. Je mag opleidingsdagen toekennen, je moet het niet.
• Je telt in voltijdse equivalenten uit je RSZ-aangiften, over het vierde kwartaal van jaar n-2 en de eerste drie kwartalen van jaar n-1. De uitkomst ligt daarna twee jaar vast, ook als je intussen aanwerft of mensen ziet vertrekken.
• Een sectorale cao mag dat aantal wijzigen, maar nooit verlagen tot minder dan twee dagen. Dat is een minimum per werknemer, geen gemiddelde over je personeelsbestand.
• Lag het aantal toegekende dagen in je sector of bij jou al hoger dan twee, dan kan een cao dat aantal evenmin verlagen. Regelt geen cao iets en heeft je werknemer geen individuele opleidingsrekening, dan geldt het wettelijke minimum van vijf dagen.
• Formele en informele opleiding tellen allebei mee, voor zover ze rechtstreeks met het werk te maken hebben, net als opleiding over het welzijnsbeleid.

Het opleidingskrediet vervalt niet dag per dag, vijf jaar na de opbouw. Niet-opgenomen dagen schuiven op het einde van het jaar door naar het volgende jaar, en mogen daar niet van het nieuwe krediet worden afgetrokken. Pas op het einde van de vijfjarige periode gaat het beschikbare saldo op nul.

Die periode ligt vast: van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2028. De nulstelling gebeurt collectief, voor iedereen tegelijk. Wie op 1 januari 2027 in dienst kwam en theoretisch tien dagen opbouwt voor 2027 en 2028, ziet zijn teller op 1 januari 2029 evengoed op nul gaan. Daarna start een nieuwe periode van vijf jaar met een vers krediet.

• Binnen de cyclus: elk jaar overdragen, zonder aftrek van het krediet van het volgende jaar.
• Op het einde van de cyclus: saldo op nul, ongeacht in welk jaar het is opgebouwd. Geen rollende vervaltermijn per dag, maar één vaste datum voor je hele onderneming.
• Eindigt de arbeidsovereenkomst vroeger, dan moet de werknemer zijn dagen vóór dat einde gekregen hebben.

Werkt iemand niet voltijds, of is hij niet het hele kalenderjaar door een arbeidsovereenkomst verbonden, dan bereken je zijn opleidingsrecht als A x B x C. A is het aantal opleidingsdagen dat in je onderneming geldt voor een voltijdse werknemer, B is zijn arbeidsregime tegenover een voltijds regime, C is het aantal maanden dienst gedeeld door twaalf. Elke begonnen maand telt als een volledig gepresteerde maand.

Dat is één berekening per werknemer per jaar, plus een herberekening bij elke wijziging van het arbeidsregime.

• Vier vijfde in een onderneming met vijf dagen: 5 x 0,8 x 1 = 4 dagen.
• Voltijds in dienst op 15 september: 5 x 1 x 4/12 = 1,67 dagen, want september telt volledig mee.
• Verandert de tewerkstellingsbreuk in de loop van het jaar, dan herbereken je het recht op basis van het lopende jaar. Dagen die al opgenomen zijn, blijven staan: die kan je niet terugvorderen.
• Een volledige schorsing, zoals voltijds tijdskrediet of thematisch verlof, verandert het aantal dagen niet. Bij verminderde prestaties loopt een deeltijdse arbeidsovereenkomst, en dan speelt de formule wel.

De wet van 14 januari 2026 houdende diverse bepalingen inzake sociale zaken heft de wet op de Federal Learning Account op. Sinds 1 januari 2026 registreer je er geen opleidingen meer en beheer je er geen opleidingsrechten meer. Sigedis houdt de bestaande gegevens nog ter beschikking tot en met 31 december 2026 en vernietigt ze onherroepelijk op 1 januari 2027: haal ze binnen vóór die datum.

Er is daarmee geen wettelijke verplichting meer om de opleidingen van je werknemers te registreren, en geen federale toepassing die het saldo voor je berekent of bewaart. Je werknemer mag de stand van zijn opleidingskrediet wel blijven opvragen, en de FOD Werkgelegenheid verwijst hem daarvoor voortaan naar jouw personeelsdienst. Bij discussie over opgenomen dagen val je terug op wat jij hebt bijgehouden.

• Het is de werkgever die de werknemer over dat recht moet informeren en moet aangeven over hoeveel dagen hij beschikt.
• Een sectorale cao kan wel nog eigen registratieafspraken opleggen: kijk je paritair comité na.

Smart Lions rekent het opleidingsrecht per werknemer en per paritair comité uit, in dagen, en houdt het saldo live bij: recht dit jaar, overgedragen uit vorige jaren, opgenomen, en wat er nog rest tot 31 december 2028. Je werknemers en hun arbeidsregime haal je rechtstreeks uit je sociaal secretariaat of HR-pakket.

De cijfers hieronder gaan uit van het wettelijke basisrecht van vijf dagen; legt je sectorale cao een ander aantal vast, dan rekent Smart Lions met dat aantal.

• Saldo per werknemer en per paritair comité, collectief en individueel, in dagen. Werk je met meerdere comités, dan verschilt het recht van werknemer tot werknemer.
• Aanwezigheidsregistratie, evaluatieformulieren, opleidings-cv per werknemer en een certificatiematrix.
• Attesten met vervaldatum zoals VCA, heftruck, BA4/BA5 en EHBO, met herinneringen vanaf Standaard. Kosten en budget per opleiding en per werknemer.
• Wat je registreert, vult meteen je opleidingsplan aan en levert de opleidingscijfers voor de rubriek opleiding van je sociale balans.
• Koppelingen met Acerta, SD Worx, Securex, Partena, Attentia, Officient, Personio, Protime, SAP SuccessFactors, Workday, BambooHR, HiBob, Deel en Afas.

Stel je 20 werknemers of meer tewerk, dan heeft een voltijdse werknemer recht op vijf opleidingsdagen per jaar, tenzij een algemeen verbindend verklaarde sectorale cao een ander aantal vastlegt. Van 10 tot minder dan 20 werknemers geldt een minimum van één dag per jaar en leg je zelf vóór 30 september vast op hoeveel dagen je werknemers dat jaar recht hebben. Werkgevers met minder dan 10 werknemers vallen buiten de wet.

Niet op het einde van het jaar: het saldo schuift door naar het volgende jaar en mag daar niet van het nieuwe opleidingskrediet worden afgetrokken. Wel op het einde van de vijfjarige periode, en dat is geen rollende vervaltermijn per opgebouwde dag: de FOD Werkgelegenheid stelt uitdrukkelijk dat de nulstelling collectief gebeurt, voor iedereen tegelijk. De eerste periode loopt van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2028. Wie op 1 januari 2027 in dienst kwam en voor 2027 en 2028 theoretisch tien dagen opbouwt, ziet zijn teller op 1 januari 2029 dus ook op nul gaan. Daarna begint een nieuwe periode van vijf jaar.

Met de formule A x B x C uit artikel 50, § 3 van de wet van 3 oktober 2022: A is het aantal opleidingsdagen dat in je onderneming geldt voor een voltijdse werknemer, B is het arbeidsregime van de werknemer tegenover een voltijds regime, en C is het aantal maanden dienst gedeeld door twaalf. Elke begonnen maand telt als een volledig gepresteerde maand. Wie vier vijfde werkt in een onderneming met vijf dagen, heeft dus recht op vier dagen.

Ja, een sectorale cao die door de Koning algemeen verbindend is verklaard, kan het aantal opleidingsdagen wijzigen, maar nooit verlagen tot minder dan twee dagen. Lag het aantal toegekende dagen op sector- of werkgeversniveau voor een bepaald jaar al hoger dan twee, dan kan een cao dat aantal evenmin verlagen. Die twee dagen zijn een minimum per werknemer, geen gemiddelde over je personeelsbestand.

Bij een ontslag om dringende reden of wanneer de werknemer zelf ontslag neemt, heeft hij niet het recht zijn gecumuleerde opleidingskrediet nog op te nemen, en dat krediet verhoogt noch de opzeggingstermijn noch de opzeggingsvergoeding. Bij een ontslag dat niet aan de werknemer te wijten is, mag hij zijn krediet wel opnemen vóór het einde van de overeenkomst; werkgever en werknemer beslissen samen hoe, en volgens de FOD Werkgelegenheid valt een beëindiging in onderling akkoord onder datzelfde geval. Wordt de opzeggingstermijn geheel of gedeeltelijk vervangen door een opzeggingsvergoeding, dan geldt het openstaande krediet als een voordeel verworven krachtens de overeenkomst: volgens de FOD Werkgelegenheid hoort het niet in de berekeningsbasis van die vergoeding, maar wordt het erbovenop uitbetaald.

De wet van 14 januari 2026 heft de Federal Learning Account op. Sinds 1 januari 2026 kan je er geen opleidingen meer registreren, en volgens de FOD Werkgelegenheid bestaat er geen wettelijke verplichting meer om de opleidingen van je werknemers te registreren. Sectorale cao's kunnen daar wel nog andere bepalingen over hebben. In de praktijk hou je het bij: je werknemer mag de stand van zijn opleidingskrediet opvragen en jij moet hem zeggen over hoeveel dagen hij beschikt.

Nee. Volgens de FOD Werkgelegenheid staan het betaald educatief verlof en het Vlaams opleidingsverlof los van het individueel opleidingsrecht: dagen die in dat kader worden opgenomen, tellen niet mee voor de drempel van vier en vijf dagen. Je volgt ze in Smart Lions vanaf Standaard wel apart op, samen met subsidies zoals de kmo-portefeuille en de sectorfondsen.

Importeer je werknemers, koppel ze aan hun paritair comité en zie meteen wie nog dagen open heeft staan tot 31 december 2028. Je test 30 dagen de volledige applicatie; daarna ga je automatisch verder op het gratis plan. Probeer 30 dagen gratis

• Vanaf 2024 bedraagt het individueel opleidingsrecht 5 opleidingsdagen per jaar voor een voltijdse werknemer.
• Werkgevers met minder dan 10 werknemers vallen buiten de wet.
• Werkgevers met 10 tot minder dan 20 werknemers garanderen minstens één opleidingsdag en leggen elk jaar vóór 30 september het aantal dagen vast; een cao of koninklijk besluit kan dat aantal alleen verhogen.
• Het aantal werknemers telt in voltijdse equivalenten, berekend uit de RSZ-aangiften over een referteperiode die bestaat uit het vierde kwartaal van jaar n-2 en de eerste drie kwartalen van jaar n-1.
• Zodra het aantal werknemers berekend is, ligt het twee jaar vast.
• Het opleidingsrecht van een deeltijdse werknemer of van wie niet het hele jaar in dienst is, wordt berekend als A x B x C, waarbij elke begonnen maand als een volledige maand telt.
• Verandert de tewerkstellingsbreuk in de loop van het jaar, dan wordt het opleidingsrecht herberekend en blijven de al opgenomen dagen behouden; een volledige schorsing verandert het aantal dagen niet.
• Een sectorale cao kan het aantal opleidingsdagen wijzigen, maar niet verlagen tot minder dan twee dagen en niet verlagen wanneer er al meer dan twee dagen werden toegekend.
• Zonder cao en zonder individuele opleidingsrekening geldt in de onderneming het wettelijke minimum van vijf dagen per jaar vanaf 2024.
• Niet-opgebruikte dagen worden overgedragen naar het volgende jaar zonder aftrek van het nieuwe krediet, en op het einde van de vijfjarige periode wordt het saldo op nul gezet; eindigt de arbeidsovereenkomst eerder, dan moet de werknemer zijn dagen daarvoor gekregen hebben.
• De eerste periode van vijf jaar loopt van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2028, de nulstelling gebeurt collectief voor iedereen, en ook wie later in dienst kwam verliest zijn saldo op 1 januari 2029.
• Bij ontslag om dringende reden of bij ontslagname door de werknemer vervalt het recht om het gecumuleerde krediet nog op te nemen, en verhoogt het krediet noch de opzeggingstermijn noch de opzeggingsvergoeding; bij een ontslag dat niet aan de werknemer te wijten is, mag hij het krediet opnemen vóór het einde van de overeenkomst.
• Volgens de FOD Werkgelegenheid wordt het openstaande opleidingskrediet bovenop de opzeggingsvergoeding uitbetaald en niet in de berekeningsbasis opgenomen; een beëindiging in onderling akkoord valt onder het tweede lid van artikel 60.
• De wet van 14 januari 2026 heft de wet op de Federal Learning Account op; de gegevens blijven tot en met 31 december 2026 beschikbaar en worden op 1 januari 2027 vernietigd.
• Er bestaat geen wettelijke verplichting meer om de opleidingen van werknemers te registreren, maar de werknemer kan de stand van zijn opleidingskrediet blijven opvragen; sectorale cao's kunnen wel eigen bepalingen bevatten.
• Werknemers die willen weten op hoeveel opleidingsdagen ze recht hebben, moeten zich sinds 1 januari 2026 tot hun personeelsdienst richten.
• Het is de werkgever die de werknemer over zijn opleidingsrecht moet informeren en moet aangeven over hoeveel dagen hij beschikt.
• Formele en informele opleiding tellen mee, voor zover ze rechtstreeks met het werk te maken hebben, net als opleiding over het welzijnsbeleid.
• Dagen betaald educatief verlof of Vlaams opleidingsverlof tellen niet mee voor de drempel van vier en vijf dagen.